Powiedzenia, przysłowia, idiomy

Dziś przyjrzymy się czeskim powiedzonkom i idiomom, bo jak to mówił mój nauczyciel j. niemieckiego:"Bez gramatyki można żyć, ale bez  idiomów, człowiek nie zrozumie obcego języka."

No to lecimy:

zadarmo ani kuře nehrabe -czyli dosłownie: za darmo nawet kura nie grzebie, tj. za darmo umarło

jednoduche jako facka -proste jak strzał w pysk

mit hluboko do kapsy - mieć głeboko do kieszeni, tj, nie mieć pieniędzy

je mi to fuk - jest mi wszystko jedno

mit plne zuby - mieć pełne zęby, tj. mieć czegoś po dziurki w nosie

blesk z čistého nebe - grom z jasnego nieba

být za vodou - być za wodą, tj. mieć dużo pieniędzy

dělát mrtvého brouka - robić martwego chrząszcza, tj. udawać, że coś nas nie dotyczy

ježkovy voči - "oczy jeża", czyli zaskoczenie, nieoczekiwanie czegoś

má to své mouchy - ma to swoje muchy, tj. nie jest to doskonałe

natáhnout bačkory - naciągnąć kapcie, tj. umrzeć

pít jako duha - pić jak tęcza, tj. pić dużo alkoholu

puštěný ze řetězu - zpuszczony z łańcucha :)

jak prase v žitě - jak świnia w życie, tj. jak pączek w maśle

chlastat jako prase - chlać jak świnia 

dát někomu kopačky - dać komuś korki, tj. zakończyć związek

házet klacky pod nohy - rzucać kłody pod nogi

jako kdybys to vytáhl krávě z prdele - jakbyś wyciągnął krowie z dupska (u nas 'z pyska')

mít se jako pánbůh ve Frankrajchu - mieć się jak pan Bóg we Francji, tj. żyć w luksusie i bez problemów

na stará kolena - na stare kolana, tj. na stare lata

Oczywiście jest tego o wiele więcej. Bardzo dużo czeskich idiomów i powiedzonek ma także polskie odpowiedniki.

Kogo temat interesuje, może go zgłębić posiłkując się tymi stronami:
https://cs.wiktionary.org/wiki/Kategorie:%C4%8Cesk%C3%A9_idiomy
http://chi.cz/zajimave/idiom
http://www.idiomy.cz/ukazky-idiomu/ceske-idiomy/


Przypadkiem znalazłam piosenkę Jarka Nohavicy o tytule Jak prase v žitě która opowiada o błogim życiu w mieszkaniu spółdzielczym.

 

Gdzie z dzieckiem w Brnie?

Brno jest doskonałym miejscem dla rodzin z dziećmi ze względu na ogromny wybór atrakcji dla maluchów. Postanowiłam przygotować dla Was ściągę, w razie gdyby ktoś nie miał pomysłu, dokąd pójść z dziećmi.

Miejsca/atrakcje są posegregowane tematycznie. 

Hrádek plný hrátek - Brno – Černá Pole

Kawiarnie z bawialnią dla dzieci

http://www.veselakavarna.cz/puvodni/index.php  Měřičkova 20, Brno - Řečkovice

http://www.kavarna-zirafka.cz/  Husova 8a, centrum Brna

http://www.caffetripolikids.cz/ Masarykova 25, centrum Brna

http://www.kravalna.cz/ Pálavské náměstí 5, Brno-Vinohrady

http://www.detskacajovna.cz/ Josefská 1, centrum Brna

http://www.hradekplnyhratek.cz/ Volejníkova 2, Brno - Černá Pole

http://www.sampalero.cz/ Jezuitská 4, centrum Brna

http://www.cafevespa.cz/ Brno - Starý Lískovec/Bohunice

http://www.kavarnatopolino.cz/  Brno-Slatina

http://www.humptydumpty.cz/ Jaselská 16, centrum Brna

http://www.pidak.cz/kavarna-a-cukrarna-nika-brno Brno Královo pole

Przyroda

Obora Holedna - to idealne miejsce na spacer. W dzielnicy Jundrov, wokół wzgórza Holedna rozciąga się las, w których można pooglądać otoczony płotem wybieg dla dzików. http://www.ahojbrno.cz/brnensti-kanci/ , http://www.lesymb.cz/obora-holedna.html?id=36

Zoo - choć może od strony ulicy to tak nie wygląda, brneńskie zoo jest spore i jest tam co robić przez cały dzień (oprócz zwierząt są tam dwa place zabaw, z czego jeden to park linowy i kilka punktów z občerstvení: lody, parek v rohliku, langoš, frytki...). Zoo jest usytuowane na wzgórzu, co oznacza, że trzeba chodzić raz pod górę, a raz na dół. http://www.zoobrno.cz/

Brněnská přehrada (zwana przez miejscowych Prygl) czyli jezioro. Można tam popływać promem, kajakiem, żaglówką, zjeść specjały z ryb, pobawić się na placu zabaw (trzeba pojechać na Kozi horkę) pograć w petanque, ping pong, mini golfa czy siatkówkę.

Ogród botaniczny http://www.sci.muni.cz/bot_zahr/index.php/en/

Farma lam pod wzgórzem Hády http://www.lamacentrum.cz/

Muzea/nauka

https://vida.cz/ Centrum nauki dla dzieci

http://www.hvezdarna.cz/ Planetarium z ofertą programu dla dzieci

http://www.technicalmuseum.cz/ Bardzo ciekawe ekspozycje, a na najwyższym piętrze sala zabaw i eksperymentów dla najmłodszych

http://www.mzm.cz/pavilon-anthropos/ Ekspozycja poświęcona pradziejom ludzkości i nie tylko

http://www.kudyznudy.cz/Aktivity-a-akce/Aktivity/Muzeum-hracek-v-Brne.aspx Muzeum zabawek w Měnínskiej bramie.

http://www.divadlo-radost.cz/vstupenky/muzeum-loutek/ Muzeum marionetek

http://www.rommuz.cz/ Muzeum kultury romskiej, ciekawa ekspozycja, w środku kawiarnia, możliwość zakupu pamiątek i publikacji

http://www.zetorgallery.cz/ Ekspozycja traktorów firmy Zetor, od tych najstarszych do najbardziej nowoczesnych. Pamiątki i zabawki do kupienia, a na piętrze pojazdy - traktorki dla maluchów.

Pavilon Anthropos

Zabawa/ruch (kiedy nie ma pogody)

Sala zabaw “Bongo” ul. Pražákova 51, Brno-Jih http://www.bongobrno.cz/

Świat klocków Lego w centrum handlowym Olimpia http://www.kostkoland.cz/

Sala zabaw (uwaga, obecnie jest w trakcie zmiany właściciela, być może za jakiś czas będzie działać pod inną nazwą!) Brno-Židenice http://www.nasehriste.cz/

Sala zabaw Modřice http://www.wikyland.cz/

Sala zabaw Brno-Slatina http://www.brunofamilypark.cz/atrakce/

Zabawa/ruch (kiedy jest pogoda)

Park Lužánky - duży park w środku miasta, gdzie można pospacerować z wózkiem albo pójść na plac zabaw lub treningowy tor jazdy rowerem dla dzieci  http://www.ahojbrno.cz/park-luzanky/

Bosa ścieżka http://www.chuzebezbot.cz/#!stezka-le/c217 W dzielnicy Brno - Líšeň na tę chwilę jest nieczynna, ale jest jeszcze druga na Královym Polu.

Plac zabaw przy kąpielisku http://www.funparkbrno.cz/funpark

Niedawno odremontowany plac zabaw w parku Tyršův sad w centrum miasta http://www.vzmb.cz/fotogalerie/slavnostni-otevreni-hriste-v-tyrsove-sadu/

Wilsonův les - las w dzielnicy Žabovřesky z placem zabaw i długimi ścieżkami spacerowymi. Od siebie dodam, że to świetne miejsce do biegania.  http://www.vzmb.cz/fotogalerie/wilsonuv-les/

Park Koliště - park w samym centrum (przy Teatrze Narodowym) z niewielkim placem zabaw

Inne parki w mieście: https://cs.wikipedia.org/wiki/Parky_v_Brn%C4%9B

Ośrodek gastronomiczno-rekreacyjny w dzielnicy Brno-Líšeň. Mają dmuchany zamek, trampoliny, zjeżdżalnie, autka, piaskownicę, boisko do siatkówki, petanque i ping-ponga, mini zoo, specjały z grilla itd. http://www.eldorado-brno.cz/

Plac zabaw Mraveniště na Bystrcu niedaleko jeziora. Trampoliny, dmuchane zamki, zjeżdżalnia, piaskownica itp. http://www.detske-hriste.eu/index.php

Park linowy w Brnie-Pisarkach  www.junglepark.cz/

Park linowy w dzielnicy Brno-Lesná http://www.lanovecentrum.cz/cs/

Plac zabaw przy knajpie Šelepka, Brno-Královo Pole http://www.jaknamiminka.cz/detska-hriste/jihomoravsky-kraj/brno-mesto/playground/334/

Lista pozostałych placów zabaw w Brnie: http://www.jaknamiminka.cz/detska-hriste/jihomoravsky-kraj/brno-mesto/

Teatr

http://www.divadlo-radost.cz/

http://divadlobedrunka.cz/

https://goout.cz/cs/divadlo/loutkove/brno/

Kąpieliska

http://www.koupalistejulianov.cz/  Brno-Židenice

http://www.funparkbrno.cz/ Brno-Královo Pole

http://www.rivec.cz/ Riviera, Brno-Pisárky

http://www.kravihora-brno.cz/venkovni-bazeny Brno - Masarykova čtvrť

Ośrodki z zajęciami/warsztatami/kursami dla dzieci

http://www.luzanky.cz/o-nas/aktualne/

http://www.vytvarnadilnaloucka.cz/

http://www.duhovyraj.cz/

http://www.botanka.cz/

http://brno.thelittlegym.eu/

https://www.studiobianca.cz/

http://www.jasykids.cz/

Inne

zamek Veveří

zamek Špilberk

podziemia Brna http://ticbrno.cz/cs/podzemi

Restauracja Výtopna, w której dania i napoje rozwożą modele kolejek elektrycznych. W ofercie maja także dziecięce menu. https://vytopna.cz/pages/starobrnenska

Na pewno tych miejsc jest więcej. Jeśli wiecie o czymś atrakcyjnym, o czym ja nie wiem, zachęcam do podzielenia się wiedzą w komentarzach:)

Sezonowe eventy

-mecz hokejowy Komety Brno - jeśli wasze dziecko zacznie się nudzić, w każdej chwili można wyjść z hali ;)

-biegi dla dzieci  - są organizowane często jako dodatek do biegów dla dorosłych, dlatego zachęcam do przeglądania tej strony: http://www.behej.com/terminovka Są tu biegi nie tylko w Brnie, ale w całych Czechach

-bożonarodzeniowy jarmark na Namesti Svobody - możliwość zakupu prezentów, smakołyków, mini ciuchcia i wielka drewniana szopka

-wrześniowe Slavnosti piva, vina i jidla na Namesti Svobody http://www.festivalvcentrudeni.cz/  (tu znajdziecie mniej więcej to samo, co na jarmarku, tylko bez świątecznych dekoracji ;)

-Den národnostních menšin - Dzień mniejszości narodowych - odbywa się zazwyczaj w drugiej połowie maja. Koncerty, degustacje, program kulturalny. Tu jest program z roku 2016: http://www.kr-jihomoravsky.cz/dennarodnostnichmensin/

-ghetto fest http://ghettofest.cz/akce/ program warszatów, koncertów i innych eventów w dzielnicy romskiej

-niektóre imprezy organizowane przez Duck bar w Kamenné čtvrti, np. Hody albo 1.maj  (dla małych i dużych) http://duckbar.cz/akce.html

Więcej linków/aktualne informacje

http://www.brnoprodeti.cz/

http://www.kalendarakci.atlasceska.cz/detske-akce/brno/

http://www.ententyky.cz/akce-1/

http://www.gotobrno.cz/pro-rodiny-s-detmi/og156

http://www.vylety-zabava.cz/kam-s-detmi/jizni-morava/brno

http://www.namaterskevbrne.cz/index.php?sekce=k&id=22

Kluby maminek: http://www.namaterskevbrne.cz/index.php?sekce=k&id=29

Rodinny pas to karta, którą warto sobie wyrobić, ponieważ upoważnia do wielu zniżek w salach zabaw, na basenach, w sklepach i innych miejscach. Tu znajdziecie więcej informacji: http://www.rodinnepasy.cz/

Szkółka języka polskiego w Brnie  - jeśli chcecie, aby wasze dziecko mówiło i pisało po polsku, znało geografię, historię i kulturę Polski, a nie macie czasu lub możliwości sami tego dopilnować, można zgłosić się pod ten adres:http://www.polonusbrno.org/szkolka.htm 

Czeskie wakacje

Gdzie w tym roku Czesi pojadą na urlop?

Większość spędzi urlop w kraju, spacerując po parkach narodowych, odwiedzając jaskinie czy opalając się w pobliżu akwenów wodnych.

Ci, którzy zdecydują się na urlop za granicą, w przeważającej ilości wybierają Słowację. Jest to powtórka trendu z ubiegłego roku. W 2015 roku na Słowację wyjechało 837.000 Czechów. Na drugim miejscu uplasowała się Chorwacja, dokąd wyjechało 721.000 osób. W tym roku te liczby wyglądają podobnie.
Trzecim  krajem pod względem zainteresowania turystów jest Austria.

Węgry to także jedna z opcji, ponieważ jest blisko, bezpiecznie, tanio, woda, camping i dobre jedzenie.

Zainteresowanie urlopem w Turcji, Tunezji, Egipcie i Bułgarii drastycznie spadło (o 50%).

Nowym trendem jest Polska, gdzie wprawdzie podróżuje niewielki procent ludzi, ale większy niż w latach ubiegłych. Ja, będąc nieformalnym ambasadorem mojego kraju, staram się zachęcić znajomych do odwiedzania Polski. Tłumaczę, że jest dobrze i tanio, a po morzu nie pływają w lecie kry lodowe. (Niestety powszechna opinia jest taka, że nasze morze jest zimne;)

Zasada jest taka, że podróżuje się w miejsca, które znamy i lubimy, gdzie jest bezpiecznie, nie jest bardzo drogo, nie ma wirusa zika i nie ma ataków terrorystycznych.
Magazyn Reporter, robiąc badania dotyczące wakacyjnych destynacji, dodał, że istotną rolę odgrywa to, aby nasze miejsce urlopu nie było popularne wśród rosyjskich turystów i... innych Czechów :)

A teraz coś ekstra specjalnie dla Was!
W każdym kraju jest coś takiego jak nasze Mielno (czy na Śląsku Chechło), czyli miejsce, gdzie młodzi ludzie jadą się bawić (chlać), albo marzą, żeby tam pojechać. W Chorwacji takim miejsce jest Makarska, na Węgrzech Siofok, a na Morawach są to Pasohlávky - Nové Mlýny. Jest to ogromny zbiornik wodny, znajdujący się pomiędzy Brnem a Mikulovem. Są tam kempingi, hospody, wypożyczalnie surfingów czy łódek, a od niedawna również bardzo nowoczesny i pełny atrakcji Aquapark.
Ci, co chcą się polansować albo "odpocząć z dziećmi"  (ta fraza odpocząć z dziećmi, powinna być przykładem na oksymoron w języku polskim) ;P wybierają aquapark. A ci, którzy jadą w "konkretnym celu", wybierają plaże nad zalewem i jakiś niedrogi kemping.
Dwóch moich znajomych mówiło, że było w Pasohlavkach na weekendzie z kumplami, ale niewiele z tego pamiętają.

Poniżej wrzucam dla was kilka zdjęć z Pasohlavek, zrobionych przez fotografa Evžena Sobka. Zdjęcia pochodzą z książki Life in Blue, ale pojawiły się także w czasopiśmie Reflex.

To jak? Spotkamy się w Pasohlavkach?

Jak się żyje w Czechach?

"Jak się żyję w Czechach" lub "Gdzie jest lepiej: w Polsce czy w Czechach" to pytanie, które często zadają mi znajomi lub obcy ludzie. Zarówno Czesi jak i Polacy.

Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie.
Każdy człowiek z osobna ma zupełnie inne doświadczenia, inne potrzeby i oczekiwania. Dlatego nie da się w prosty sposób odpowiedzieć gdzie jest lepiej, o ile w ogóle gdzieś może lepiej albo gorzej.

Jeśli ktoś jest dupą wołową i ma 2 lewe ręce i do tego alergie na pracę, ten nigdzie nie będzie żył  na poziomie, do jakiego aspiruje.
Jeśli ktoś jest zaradny, odważny, szybko się uczy i liczy przede wszystkim na siebie, ten ułoży sobie życie i odniesie sukces wszędzie.

Z moich znajomych (łącznie ze mną) wyjechało do Czech 15 osób. Wszyscy wcześniej pracowaliśmy w sektorze IT w Katowicach. Prawie wszyscy dostali pracę w IBM w Brnie lub w innych korporacjach.
Po 3-4 latach połowa ze znajomych wróciła do Polski, z bardzo różnych powodów: ktoś znalazł lepszą ofertę pracy, ktoś chciał być blisko starszych rodziców, ktoś chciał mieć pomoc przy dziecku w postaci dziadków i inne historie.

Każdy z nas ma inne wspomnienia, każdy trafił na innych ludzi oraz na inne mniej lub bardziej betonowe sytuacje. Każdy natomiast powtarza jedno: Czechy to bardzo bezpieczny kraj i życie jest tu mniej stresujące.
Tak też odpowiadam lokalsom, jeśli o to pytają. I jest to najprawdziwsza prawda.

Zarobki? Zależy od branży, wykształcenia, firmy i lokalizacji. Jeśli chcesz wiedzeć, ile zarabiał(a)byś w Czechach trzeba po prostu poczytać oferty pracy w necie.

Można po roku pracy tutaj kupić dom, a można siedzieć tu 10 lat i nie mieć żadnych oszczędności. To zależy jak duży mamy talent do wydawania pieniędzy;)

Niektórzy po przeprowadzce tu troszkę przytyli (zwalając to na czeską kuchnię;) lub zaczęli pić więcej piwa, ponieważ jest dobre i niekiedy tańsze od wody mineralnej. Ja zrzuciłam tu 10 kg i żyję zdrowiej i więcej się ruszam, bo... tak jakoś wyszło. Albo oświeciło mnie na starość ;P)

Policja w Czechach jest troszkę bardziej wyrozumiała. Zdarzyło mi się 3 razy dostać jedynie pouczenie, choć należał mi się mandat...

Czechy są lepszym wyjściem dla osób, które: mają dzieci, lubią broń (ze względu na łatwiejsze zdobycie pozwolenia i łatwiejsze kupno broni, o tym jeszcze napiszę w osobnym poście), lubią dobre piwo, lubią sobie zakurzyć i prowadzą działalność gospodarczą (mniejsze opłaty).
Nie są natomiast dobrym miejscem dla tych, którzy lubią urządzać głośne imprezy (tu jest kult ciszy nocnej ;)
Na pewno jest jeszcze więcej aspektów. Jak mi jeszcze coś przyjdzie do głowy, to dodam w międzyczasie.

Jacy są Czesi? Tacy, jak wszyscy inni. Rodzina mnie ostrzegała, że będziemy tu mieli ciężko, bo Czesi nas nie lubią (mówili to nie mając prawie nigdy żadnej bezpośredniej styczności z tym narodem i nie znając osobiście żadnego Czecha ).
To mit, że są zamknięci i nie zapraszają znajomych do domów. 
Często odwiedzam czeskich znajomych w ich domach lub zapraszam ich do siebie i nie jest to dla nikogo nic egzotycznego.

Jednak aby doszło do jakiegokolwiek kontaktu, trzeba znać język częski. Jeśli znacie tylko polski i angielski, krąg waszych znajomych będzie się ograniczać do Polaków, innych obcokrajowców czy czeskich kolegów z pracy w korpo, co też przecież nie jest złe, ale może na dłuższą metę nie wystarczać.

Aby kogoś poznać (nie tylko w Czechach, ale wszędzie), trzeba samemu wyjść do ludzi. Nikt nie przyjdzie do ciebie do domu/pokoju czy mieszkania i nie spyta czy nie jesteś przypadkiem samotny/a. Trzeba opuścić 4 ściany.
Trzeba mieć odwagę i czasem samemu zagadać (jeśli lokals nie zrobi tego pierwszy, co też się zdarza;) Najlepsze miejsca do poznawania ludzi to zdecydowanie hospoda, winiarnia, plac zabaw, kawiarnia (dziecięca lub zwykła), przystanek autobusowy, pociąg, basen itd.

Przez 4 lata nie trafiłam na nikogo, kto miałby wobec mnie uprzedzenia.
Poznałam za to dużo fajnych ludzi, którzy nauczyli mnie jak żyć bez spiny i cieszyć się życiem.
A może po prostu miałam szczęście?

Piwniczki z winem na Morawach

Działalność gospodarcza w Czechach

Jakie aspekty przemawiają za otworzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej w Czechach?

-pełna elektroniczna komunikacja z urzędami administracji publicznej i samorządowej,
-ograniczone uprawnienia urzędów skarbowych (kontrole zasadniczo mogą być tylko celowe lub przy uzasadnionym podejrzeniu oszustwa),
-relatywnie niskie koszty składek na ubezpieczenie socjalne (od 1973 koron miesięcznie w 2016 roku. Potem składka może wzrosnąć, jeśli zaczniemy dużo zarabiać).
-łatwość zarejestrowania i prowadzenie działalności gospodarczej (szczególnie w przypadku nie -Vatowców jest to proste jak drut.)
-wymagane jest opłacenie sobie ubezpieczenia zdrowotnego (za wyjątkiem matek opiekujących się małym dzieckiem! Za nie ubezpieczenie zdrowotne płaci państwo, dlatego najbardziej opłaca się zostać przedsiębiorcą na urlopie macierzyńskim/wychowawczym.)

Jak założyć działalność gospodarczą w Czechach tzw. OSVČ?
Najpierw musimy znaleźć najbliższy Živnostenský úřad. Potem udać się do niego z wypełnionym formularzem "Jednotný registrační formulář - Fyzická osoba".

Musimy się zdecydować, jakiego rodzaju działalnością chcemy się zająć. Pomoże nam w tym ta oto lista. Można zarejestrować 2 czynności z listy (np. jak chcesz uczyć języków, to wybierasz sobie nr.72. czyli Mimoškolní výchova a vzdělávání, pořádání kurzů, školení, včetně lektorské činnosti i można też dodać usługi tłumaczeniowe nr. 69. Překladatelská a tlumočnická činnost.
Cena rejestracji działaności wynosi 1000 koron.

Trzeba oczywiście przynieść do urzędu zaświadczenie o niekaralności czyli výpis z rejstříku trestů. Zdobędziecie je na poczcie w okienku Czech Point. Czeka się na nie kilkanaście dni, choć są osoby, które dostały je od ręki (zależy chyba od pani w okienku).

Nasza działalność oczywiście musi mieć jakiś adres, a zatem albo będzie to wynajem albo wpisujemy adres nieruchomości, której jesteśmy właścicielem i w której chcemy coś produkować czy świadczyć usługi itd.

Uwaga! W przypadku niektórych branż (np. branży kosmetycznej) będziemy musieli okazać jakiś dowód, że mamy kilkuletnie doświadczenie w pracy kosmetyczki. Lepiej to sprawdzić, zanim będziecie chcieli otworzyć salon kosmetyczny czy fryzjerski. Pani w urzędzie nie musi o to spytać, ale może!

Živnostenský úřad wyda nam dokument výpis z Živnostenského rejstříku z numerem identyfikacyjnym naszej działałności (tzw.  IČO lub  IČ). Od tego momentu oficjalnie jesteśmy przedsiębiorcą.
Podatek dochodowy zaczynacie płacić w momencie, gdy roczne dochody przekroczą 30.000 koron. (Są naprawdę duże ulgi podatkowe, gdy ktoś ma dzieci.)

Więcej informacji znajdziecie na stronach:
http://www.jakpodnikat.cz/jak-zacit-podnikani.php
i http://www.cssz.cz/cz/pojisteni-osvc/
http://www.financnisprava.cz/cs/dane-a-pojistne/dane/dan-z-prijmu/fyzicke-osoby-poplatnik/podnikatel-osvc